Chapter 2 - H.G. Wells

and, knitting his

brows, he lapsed into an introspective state, his lips moving as one

who repeats mystic words.

'Yes, I think I see it now,' he said after

some time, brightening in a quite transitory manner.

'Well, I do not mind telling you I have been at work upon this

geometry of Four Dimensions for some time.

Some of my results

are curious.

For instance, here is a portrait of a man at eight

years old, another at fifteen, another at seventeen, another at

twenty-three, and so on.

All these are evidently sections, as it

were, Three-Dimensional representations of his Four-Dimensioned

being, which is a fixed and unalterable thing.

'Scientific people,' proceeded the Time Traveller, after the pause

required for the proper assimilation of this, 'know very well that

Time is only a kind of Space.

Here is a popular scientific diagram,

a weather record.

This line I trace with my finger shows the

movement of the barometer.

Yesterday it was so high, yesterday night

it fell, then this morning it rose again, and so gently upward to

here.

Surely the mercury did not trace this line in any of the

dimensions of Space generally recognized?

But certainly it traced

such a line, and that line, therefore, we must conclude was along

the Time-Dimension.'

'But,' said the Medical Man, staring hard at a coal in the fire, 'if

Time is really only a fourth dimension of Space, why is it, and why

has it always been, regarded as something different?

And why cannot

we move in Time as we move about in the other dimensions of Space?'

The Time Traveller smiled.

'Are you sure we can move freely in

Space?

Right and left we can go, backward and forward freely enough,

and men always have done so.

I admit we move freely in two

dimensions.

But how about up and down?

Gravitation limits us there.'

'Not exactly,' said the Medical Man.

'There are balloons.'

'But before the balloons, save for spasmodic jumping and the

inequalities of the surface, man had no freedom of vertical

movement.'

'Still they could move a little up and down,' said the Medical Man.

'Easier, far easier down than up.'

'And you cannot move at all in Time, you cannot get away from the

present moment.'

'My dear sir, that is just where you are wrong.

That is just where

the whole world has gone wrong.

We are always getting away from the

present moment.

Our mental existences, which are immaterial and have

no dimensions, are passing along the Time-Dimension with a uniform

velocity from the cradle to the grave.

Just as we should travel _down_

if we began our existence fifty miles above the earth’s surface.'

'But the great difficulty is this,' interrupted the Psychologist.

'You _can_ move about in all directions of Space, but you cannot

move about in Time.'

'That is the germ of my great discovery.

But you are wrong to say

that we cannot move about in Time.

For instance, if I am recalling

an incident very vividly I go back to the instant of its occurrence:

I become absent-minded, as you say.

I jump back for a moment.

Of

course we have no means of staying back for any length of Time, any

more than a savage or an animal has of staying six feet above the

ground.

But a civilized man is better off than the savage in this

respect.

He can go up against gravitation in a balloon, and why

should he not hope that ultimately he may be able to stop or

accelerate his drift along the Time-Dimension, or even turn about

and travel the other way?'

'Oh, _this_,' began Filby, 'is all--'

'Why not?'

said the Time Traveller.

'It's against reason,' said Filby.

'What reason?'

said the Time Traveller.

'You can show black is white by argument,' said Filby, 'but you will

never convince me.'

'Possibly not,' said the Time Traveller.

'But now you begin to see

the object of my investigations into the geometry of Four

Dimensions.

Long ago I had a vague inkling of a machine--'

'To travel through Time!'

exclaimed the Very Young Man.

'That shall travel indifferently in any direction of Space and Time,

as the driver determines.'

және, оның тоқу

Қасиқысы, ол интроспективті күйге, оның ерні біреуі қозғалады

мистикалық сөздерді қайталайтындар.

"Иә, мен оны қазір көріп отырмын деп ойлаймын", - деді ол кейін

біраз уақыт, соншалықты өтпелі түрде ағартады.

— Жарайды, мен бұл жұмыста болғанымды айтуға қарсы емеспін

Біраз уақыт Төртөлшемнің геометриясы.

Кейбір нәтижелерім

қызығады.

Мысалы, міне, ер адамның портреті сегізде

жаста, екіншісі он бесте, екіншісі он жетіде, екіншісінде

жиырма үш және т.б.

Мұның бәрі бөлектер, өйткені олар сияқты

Оның Төртөлшемділігінің үш өлшемді бейнелері болды

болмыс, тұрақты және өзгермейтін нәрсе.

«Ғалым адамдар», - деп жалғастырды «Уақыт саяхатшысы» үзілістен кейін

осыны дұрыс меңгеру үшін қажет, 'мұны өте жақсы біл

Уақыт кеңістіктің бір түрі ғана.

Мына                                                                                                                                                                    |

 ауа райы рекорды.

Мен саусақ                                                                                                                                                  |

барометрдің қозғалысы.

Кеше ол өте жоғары болды, кеше түнде

ол құлды, содан кейін бүгін таңертең қайта  көтерілді, және және баяу жоғары қарай

Мұнда.

Меркурий бұл жолды кез-келгенде іздемеді

Ғарыш өлшемдері жалпы танылды ма?

Бірақ, әрине, ізі бар

осындай сызық, және бұл сызық, сондықтан біз бойында болды деген қорытындыға келуіміз керек

Уақыт өлшемі'.

— Бірақ,— деді дәрігер оттағы көмірге қадала қарап,— егер

Уақыт өте маңызды, бұл кеңістіктің төртінші өлшемі, неге ол, және неге

Ол әрқашан басқаша деп саналды ма?

Ал неге болмайды

Біз уақыт өткен сайын, біз кеңістіктің басқа өлшемдерінде қозғаймыз ба?

Уақыт саяхатшысы күлді.

'Біздің еркін кіре алатынымызға сенімдісіз бе

Ғарыш?

Оңға және солға біз еркін жүре аламыз, алға және артқа,

және ер адамдар әрқашан солай жасады.

Мен                                                                                          |

өлшемдері.

Бірақ жоғары және төмен ше?

Гравитация бізді ол жерде шектейді.'

— Дәл емес,— деді дәрігер.

— Шарлар бар.

«Бірақ шарлардан бұрын спазмодикалық секіру мен секіруді сақтаңыз

бетінің теңсіздігі, адамның вертикаль еркіндігі болмады

қозғалыс.'

«Олар әлі де аздап жоғары және төмен қозғала алады», - деді дәрігер.

«Жоғарыдан гөрі оңайырақ, әлдеқайда оңай».

'Және сіз кез-келген уақытта қозғала алмайсыз, сіз одан алыстай алмайсыз

қазіргі сәт».

«Қымбатты мырзам, дәл осы жерде қателесіп отырсыз.

Дәл сол жерде

бүкіл әлем қателесті.

Біз әрқашан алыстап жатырмыз

қазіргі сәт.

Біздің материалдық емес және бар психикалық болмысымыз

өлшемдері жоқ, Уақыт өлшемі бойынша біркелкі  өтеді

бесіктен бейітке дейінгі жылдамдық.

Біз төмен саяхаттауымыз керек сияқты

                                                        өз өмірімізді жер бетінен елу миль биіктікте бастасақ».

«Бірақ ең қиыны осында», - деп сөзін бөлді психолог.

'Сіз кеңістіктің барлық бағыттарында жүресіз, бірақ сіз мүмкін емес

 Уақытында қозғалыңыз.'

'Бұл                                                   үл        жаңалығы                                                     жаңалығы                      үлкен       жаңалығымның өрнегі.

Бірақ айтқаныңыз қате

біз уақытта                                                                             уақытта                                           .

Мысалы, егер мен еске түсірсем

Оқиға өте жарқын, мен оның пайда болу сәтіне қайтамын:

Мен сен айтқандай шабаққа айналдым.

Мен бір сәтке секірдім.

Оның

Курс Біздің кез-келген уақытқа артта қалудың қажеті жоқ

жабайы немесе жануардан алты фут биіктікте тұру болмайды

жер.

Бірақ өркениетті адам осыған қарағанда жақсы

құрмет.

Ол гравитацияға қарсы шарда көтеріле алады және неге

ол ақырында тоқтап қалуы мүмкін деп үміттенбесе немесе

оның уақыт өлшемі бойынша дрейфін жылдамдату немесе тіпті бұрылу

және басқа жолмен саяхаттайсыз ба?'

— О, мынау, — деп бастады Филби, — бәрі...

'Неге жоқ?'

- деді Уақыт саяхатшысы.

— Бұл ақылға қайшы,— деді Филби.

«Қандай себеп?»

- деді Уақыт саяхатшысы.

— Қараның ақ екенін дәлелдеу арқылы көрсетуге болады,— деді Филби,— бірақ солай етесің

мені ешқашан сендірме».

«Мүмкін, жоқ», - деді Уақыт саяхатшысы.

'Бірақ енді сіз көре бастадыңыз

Менің тергеуімнің нысаны төртінші геометрияға

Өлшемдері.

Баяғыда менде машинаны бұлыңғыр түсінетінмін...'

«Уақыт арқылы саяхаттау үшін!»

— деп айқайлады Өте жас жігіт.

«Бұл кеңістік пен уақыттың кез-келген бағытта бей-жай жүреді»,

 жүргізуші анықтайтындай.'